Duurzaam Vastgoed

Heeft u informatie over een of uw eigen duurzame project?
Stuur ons de projectinformatie op via contact op.

Door ing. T. Versluis (ontwerp) en drs. Ing. D.B. Mosterd (auteur); van Van der Kooy en Verhoef Management en Consultancy bv (KVMC)

Weizigt Natuur- & Milieucentrum ontwikkelt zich voortdurend. Behalve op de toeristisch-recreatieve functie richt het centrum zich steeds nadrukkelijker op duurzaamheid. Duurzaam denken en handelen staan centraal in concrete leersituaties, zoals in lesprogramma’s voor scholieren. Om deze ambitie nog beter te kunnen invullen, is besloten de huidige accommodatie van de stadsboerderij te vervangen door een nieuw, multifunctioneel gebouw waarin de boerderij een plek krijgt. Het Natuur- & Milieu centrum Weizigt wordt op vele terreinen een voorloper in innovatieve, duurzame toepassingen. Zij heeft daarin een voorbeeldfunctie, maar evengoed een educatieve en inspirerende rol. In december 2009 is de eerste paal geslagen en in het najaar van 2010 dienen alle uitvoeringswerkzaamheden afgerond te zijn. KVMC (Van der Kooy en Verhoef Management en Consultancy bv)heeft in opdracht van de Gemeente Dordrecht / Ingenieursbureau Drechtsteden) het installatieadvies verzorgt. Het gebouw zal energetisch CO2-neutraal zijn dankzij integratie van gebouw- en installatieontwerp.

In dit artikel wordt uiteengezet welke benadering KVMC toepast om te komen tot een dergelijk duurzaam ontwerp. Daarnaast zal worden toegelicht dat deze benadering voor elk installatieontwerp kan worden toegepast om te komen tot een goede representatie van kosten en energiegebruik.

Trias energetica & Passief huis principe
De vraag vanuit de Gemeente Dordrecht aan KVMC was een installatieontwerp te maken welke energetisch een zo laag mogelijke CO2-uitstoot produceert. Om dit te realiseren heeft KVMC de trias energetica als grondslag gebruikt. Dit houdt in dat de energievraag op basis van drie principes, in volgorde, worden toegepast. In figuur 1 zijn deze principes te zien en toegelicht.

bron: ECN

Eerst wordt er zoveel mogelijk ingezet op energiereductie, vervolgens op duurzame energiebronnen en voor de resterende energievraag fossiele brandstoffen zo efficiënt mogelijk inzetten. Toepassen van de trias energetica zal leiden tot de laagste CO2-uitstoot. Uit principe 1, energiebesparing, is af te leiden dat alleen een innovatief installatieconcept niet voldoende is, maar geïntegreerd zal moeten zijn met een innovatief gebouwontwerp. De Trias energetica is echter een filosofie en nog geen aanpak om te komen tot het best passende installatieontwerp. Daarom heeft KVMC, samen met architect ir. Mazin Abdullsada van Ingenieursbureau Drechtsteden het passief huis principe toegepast als uitgangspunt.

Het passief huis principe kan gezien worden als een uitwerking van de Trias energetica waarin installatie- en gebouwontwerp geïntegreerd worden ontworpen met als belangrijkste uitgangpunten:
• Minimaal energiegebruik met maximaal comfort
• Maximaal 15 kWh/m2 energie voor ruimteverwarming
• Geen actieve koeling

Bovenstaande uitgangspunten stellen hele hoge eisen aan de gebouwschil. Ter vergelijking: een nieuwbouwwoning heeft een verwarmingsvraag van ongeveer 50 kWh/m2. Daarnaast is de oriëntatie van de glaspartijen voor zonwarmte invang in de winter en goede ventilatie voor koeling in de zomer van groot belang bij een passief huis concept.

Stadboerderij Weizigt
Hieronder is een model te zien van het gebouwontwerp. De grote glaspartij is georiënteerd op het zuiden functionerend als serre welke zonstraling invangt in de winter (als de zon laag aan de horizon staat) en zonstraling tegenhoudt in de zomer (als de zon hoog aan de horizon staat) door natuurlijk overstek en reflecterende zonluiken. Deze zonluiken kunnen de serre spuien, samen met toevoerroosters onderin. Daardoor ontstaat een natuurlijke trek, waardoor oververhitting in de zomer grotendeels voorkomen wordt. De gevels met een warmteweerstandsgetal van Rc=10 zorgen ervoor dat het pand minder energie voor verwarming nodig heeft.

Het gebouw is opgetrokken uit duurzame materialen, zoals hout en glas. De klimaatzone fungeert als een bufferzone in de isolatie. Hierbij wordt gebruik gemaakt van natuurlijke energiebronnen, zoals zonnewarmte. De ligging van het gebouw en de ronding van de glazen constructie benutten dit optimaal: het haalt de lage winterzon binnen, terwijl de hoge zomerzon wordt weggehouden. Zo profiteert men ’s winters van de warmte van de zon en ’s zomers houdt men de (ergste) warmte buiten.


bron: Ingenieursbureau Drechtsteden

Zuinig met water
Het regenwater wordt voor een groot gedeelte opgevangen door het mossedum-dak. Er is daarom weinig afvoer nodig. Het overtollige hemelwater wordt gebruikt in de luchtbehandelingkast, hierover hieronder meer.

Grijswatersysteem
In de oorspronkelijke plannen was een helofytenfilter opgenomen om afvalwater te zuiveren en te hergebruiken als spoelwater voor toiletten. Dit is komen te vervallen; het zou ten koste gaan van de ruimte voor de dieren. In plaats daarvan wordt een grijswatersysteem geïnstalleerd. Dat gebruikt door het groendak opgevangen regenwater om de toiletten door te spoelen. Indien nodig wordt dit aangevuld met opgepompt grondwater.

Verschillende installatieconcepten
Globaal moet het ontwerp voorzien in verwarming en ventilatie van het pand. Door toepassing van de serre is echter, ondanks de spuivoorzieningen en overstek, een risico op temperatuuroverschrijding waardoor een vorm van koeling noodzakelijk is. In warm tapwater moet ook worden voorzien, echter speelt deze energetisch vrijwel geen rol, aangezien het een bezoekerscentrum zonder woonfunctie betreft.

Tegenwoordig zijn er, alhoewel nog niet grootschalig toegepast, talloze duurzame en/of energiezuinige alternatieven op de markt voor verwarmen, ventileren en koelen. Daarnaast is er een focus op lage CO2 uitstoot en is er geen onbeperkt budget. Hoe vindt men nu het best passende installatieconcept?

De eerste stap is het combineren van installaties tot een installatieconcept welke technisch goed bij elkaar passen. Bijvoorbeeld bij het toepassen van een warmtepomp past lage temperatuur verwarming. Past men dit toe in de vorm van vloerverwarming en bij het gebruik van de grond als bron, kan daarmee ook gekoeld worden. Op deze manier kunnen er meerdere installatieconcepten opgesteld worden. Om een goede vergelijking te maken wordt elk installatieconcept vergeleken met een conventioneel installatieconcept, welke bestaat uit standaard techniek. In dit geval een CV ketel, Dx koeling en ventilatie met een warmtewiel .

De tweede stap is het opstellen van een energieketen voor alle installaties. Hierin worden alle in en uitgaande energieconversies en -stromen in kaart gebracht met in achtneming van de rendementen en COP’s. De CO2 uitstoot en kosten per Kwh warmtevraag kunnen daarmee berekend worden.

De derde stap is het doorrekenen van de verschillende installatieconcepten op energetische prestatie, CO2 uitstoot en kosten. Daarbij wordt The Total Cost of Ownership (TCO) methode toegepast. Dat houdt in dat naast de investering , de energie & onderhoudskosten over de gehele levensduur van de installatie worden meegenomen, inclusief rentevoet, inflatie en energieprijsstijgingen. Deze methode maakt beter inzichtelijk wat het voordeel is van een energiezuinige installatie. Om elke installatie op dezelfde manier door te rekenen wordt de TCO genomen over 15 jaar.

Zo ontstaat er een overzicht waarin verschillende mogelijke installatieontwerpen eenduidig vergeleken kunnen worden. Het is daarbij belangrijk bij elk installatieconcept ook niet kwantificeerbare kenmerken zoals het comfort te vermelden .
Warmtepomp niet altijd gunstig
Een van de installatieconcepten bestond uit het toepassen van een elektrische warmtepomp met de bodem als bron. Deze vorm van lange termijn energie opslag (LTEO) lijkt een voor de hand liggende energiezuinige optie. Er dient daarbij rekening gehouden te worden met een thermische balans in de grond, wat verplicht wordt door de provincie. Door de zeer goede isolatie van het pand is echter de koelvraag in de zomer hoger dan de warmtevraag in de winter. Om de thermische balans in de winter te herstellen moet er meer koude in de bodem gebracht worden middels een energiedak.

Daarnaast betrekt de warmtepomp elektrische energie, wat per kilo Wattuur duurder is dan een (omgerekende) kilo Wattuur aardgas. Hierdoor wordt de energiebesparing van een warmtepomp deels gecompenseerd door een hogere prijs per kilo Wattuur. Dit samengenomen met de meerinvestering voor het energiedak zorgt ervoor dat de installatie niet binnen de gemiddelde levensduur van vijftien jaar terugverdiend kan worden. Een heel goed geïsoleerd gebouw gaat daarom niet altijd goed samen met een warmtepomp! In totaliteit is er echter wel minder primaire energie nodig, waardoor een warmtepomp de CO2 uitstoot wel aanzienlijk verlaagd.

Vergelijking en keuze van een installatieconcept
Uiteindelijk zijn er twee veelbelovende installatieconcepten vergeleken met een conventionele installatie. Het eerste concept bestaat uit:

Het tweede concept bestaat uit:

Deze concepten zijn vergeleken met een conventionele installatie en weergegeven in onderstaande grafiek. Op de x-as staan de totale energiekosten en onderhoud voor vijftien jaar. Op de y-as staat de totaal investering voor de installaties. De grootte van de cirkel geeft de CO2 uitstoot aan.

Duidelijk te zien is dat de conventionele installatie de laagste investering en de hoogste energiekosten en CO2 uitstoot geeft. Daarnaast is de zien dat het tweede concept CO2 neutraal is, doordat gebruik gemaakt wordt van biomassa voor verwarming, water voor koeling en zonlicht voor de aandrijving van het ventilatiesysteem. Omdat bij de gemeente Dordrecht een sterke focus is op CO2 reductie is uiteindelijk gekozen voor dit concept.

Conclusie
Voor elk nieuw project zal opnieuw beoordeeld moeten worden wat de mogelijke installatieconcepten zijn. Door deze op een overzichtelijke en complete wijze met elkaar te vergelijken is het mogelijk om gefundeerde keuzes te maken, of de focus nu op energiebesparing, CO2 uitstoot of investeringskosten ligt.

One Bryant Park, het gebouw waar de Bank of America in huist heeft als eerste ter wereld de LEED platinum certificering toegekend gekregen door de USGBC.

De op 1 na grootste wolkenkrabber van Manhattan is ontworpen door Cook+Fox architecten en gebouwd door Tishman Construction Corporation en is mooi voorbeeld van groene wolkenkrabbers.

Bij een gebouw van deze afmetingen komt regenwater hergebruik niet vaak voor, daarnaast wordt er ook grijs water gerecycled. Speciaal glas verhoogt de daglichtinval en beperkt het effect op de binnentemperatuur door de zon. De speciale 4.6 megawatt energie en warmte centrale is een schone en efficiente energievoorziening en werkt perfect samen met een geavanceerd koelsysteem dat s’nachts ijs opslaat als de koeling niet nodig is en met dat ijs op korte termijn het gebouw op de gewenst temperatuur te krijgen in de ochtend.

Als laatste is er nog de luchtzuiveringsinstallatie die er uiteraard voor zorgt dat er verse lucht in het gebouw stroomt, maar ook de lucht die naar buiten gaat zuivert en zo de lucht van Manhattan een beetje schoner maakt. Voor een gebouw van +/- 660.000m2 is het niveau van groene voorzieningen zeker een LEED platinum certificering waard.

De nieuwe Brede School in Uithoorn scoort op energiegebied 45% beter dan de voor dit gebouw geldende EPC-norm. Spring architecten en Deerns hebben dit gebouw samen ontworpen. Het gebouw (10.000 m2 bruto vloeroppervlak) biedt onderdak aan drie lagere scholen, een kinderdagverblijf, naschoolse opvang en een gymzaal.

Conceptfase
Uitgangspunt was dat er een zeer energetisch efficiënt gebouw moest komen. Via creatieve sessies met de architect en Deerns is er een compact gebouw ontworpen met een zogeheten goede schil. Dit houdt in dat het gebouw onder meer een relatief klein geveloppervlak heeft en een goede isolatiewaarde, bovendien zijn er vrijwel geen kieren. Daarnaast heeft het gebouw in de zomer een beperkte warmtelast door goede zonwerende maatregelen en worden in de winter de warmteverliezen beperkt. Er is zo aanzienlijk minder energie nodig voor het verwarmen en koelen van het gebouw.

Natuurlijke toevoer
Het ventilatiesysteem maakt gebruik van natuurlijke toevoer van ventilatielucht via de gevel. Zo is er geen energie nodig voor het verplaatsen van lucht via een kanalensysteem. De lucht wordt mechanisch afgezogen. De warmte uit de af te voeren lucht wordt verzameld en hergebruikt. Samen met de aanwezige bodemwarmte wordt de warmte gebruikt als bron voor warmtepompen. De pompen verzorgen een deel van de verwarming.

Zuinig
Betonkernactivering zorgt voor de verwarming en koeling van het gebouw. Met deze techniek wordt de massa van het gebouw actief gemaakt en gebruikt als warmte- of koudebuffer. Een zonneboilersysteem garandeert warm water voor de douches bij de gymzaal. Alle energiebesparende maatregelen hebben geresulteerd in een gebouw dat 45% onder de EPC-normering scoort!

bron: Deerns

Het grote kantoorgebouw in China, dat wel iets weg heeft vaan een ventilator, heeft officieel de titel gekregen van “Grootste op zonne-energie gedreven kantoor ter wereld”.

Het gebouw ligt in het dorpje Dezhou in de Shangdong provincie in het noord-westen van China. Het gebouw is 75.000 m2 groot en kan gebruikt worden voor meerdere doeleinden, zo zijn er tentoonstellingszalen, wetenschappelijke faciliteiten, trainingsfaciliteiten en een hotel, allemaal op zonne energie.

Het ontwerp is gebaseerd op een zonnewijzer en “benadrukt de huidige noodzaak om duurzame energiebronnen te zoeken ter vervanging van fossiele brandstoffen.” Naast de duurzame kwaliteiten van de zonnepanelen heeft het gebouw ook nog andere groene eigenschappen zoals dak- en muurisolatie dat tezamen resulteert in een energiebesparing dat 30% lager ligt dan het nationale standaard.

Het gebouw zal ook als het hoofdgebouw dienen voor het 4e World Solar Cities Congres.

bron: happynews.nl

Aan de rand van Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten, verrijst de stad van de toekomst. Masdar City, zoals de stad heet, zal helemaal op groene energie draaien. CO2 en afval zijn er taboe.

Masdar City wordt 30 kilometer ten oosten van Abu Dhabi gebouwd en moet vijftigduizend mensen gaan huisvesten. Het ontwerp werd getekend door het befaamde architectenbureau van de Brit Norman Foster. ‘Al Masdar’ betekent de bron. De stad mag enkel hernieuwbare energie gebruiken en moet volledig CO2-neutraal zijn. Doorgedreven recyclage moet de stad helemaal afvalvrij maken en het waterverbruik aanzienlijk verminderen. Een ondergronds transportsysteem moet de straten autovrij houden.
Het Duitse Fraunhofer, gespecialiseerd in grootschalige ontwikkelingsprojecten, ondertekende vorige week een overeenkomst met de Abu Dhabi Future Energy Company. Beide gaan nauw samenwerken bij de stedenbouwkundige ontwikkeling van de stad. Zonne-energie zal daarbij een belangrijke rol spelen.

Ambitieuze voorbeelden
Fraunhofer beschikt onder meer over het befaamde Instituut voor Zonne-energiesystemen (ISE). “Om een snelle omschakeling van onze huidige energiebevoorrading naar een bevoorrading op basis van hernieuwbare energieën mogelijk te maken, hebben we ambitieuze voorbeelden nodig”, zegt ISE-directeur professor Eicke R. Weber.

Masdar City werkt samen met gereputeerde organisaties en bedrijven van over de hele wereld. “We willen de ontwikkeling van innovatieve duurzame technologieën versnellen en die wereldwijd beschikbaar maken”, zegt sultan Al Jaber, ceo van het bedrijf dat begin dit jaar het contract van 1,6 miljard dollar binnenhaalde om Masdar City te bouwen. “Het is onze overtuiging dat wereldwijde samenwerking nodig is om dit doel te bereiken.”

Positie behouden
De Abu Dhabi Future Energy Company is eigendom van de Mubadala Company, de investeringsarm van de machthebbers van het emiraat. Abu Dhabi heeft de op twee na grootste olievoorraad ter wereld maar gaat toch op zoek naar alternatieven. In tegenstelling tot de meeste andere OPEC-leden ziet het emiraat hernieuwbare energiebronnen niet langer als een bedreiging.
Tegen 2020 wil het emiraat 7 procent van zijn energie uit schone bronnen halen. Al Jaber ziet dat als een “natuurlijk evolutie”: Abu Dhabi moet zijn positie als grote energieleverancier van de wereld behouden. Vanuit die ambitie wil Abu Dhabi van Masdar City ook een belangrijk onderzoekscentrum voor duurzame ontwikkeling maken.

Bron: Happynews.nl

Erasmusveld Den Haag moet de duurzaamste wijk ter wereld worden. Dat is de in-steek van de gemeente Den Haag bij het maken van de plannen voor de herontwikkeling van het gebied ten zuiden van de Erasmusweg. Het plan moet plaats bieden aan 750 woningen, met daartussen veel groen en waterpartijen die voor een aantrekkelijk leefklimaat zorgen. Erasmusveld Den Haag wordt zo gebouwd dat de wijk meer energie opwekt dan hij verbruikt en niet aangesloten hoeft te worden op de riolering: alle afval wordt hergebruikt en omgezet in energie.

Innovatieve duurzaamheidstechnieken
Zowel op het gebied van energie, water, groen, materiaalgebruik en verkeer en infrastructuur gaat de gemeente tal van innovatieve maatregelen toepassen. Voor de energiehuishouding zijn dat geothermie, biogas, warmteopslag en het gebruik van wind en zonne-energie. Zo wordt de wijk niet alleen CO2-neutraal en zelfvoorzienend, maar zal deze zelfs bijdragen aan de energie-voorziening van andere wijken (energie-plus). Voor de watervoorziening in de wijk zal maximaal gebruik worden gemaakt van regenwateropvang en opgewerkt ‘grijs’ afvalwater. Het groen in de wijk maakt niet alleen tuinieren en recreatie mogelijk, maar speelt ook een rol in de kringloop. Vergisting van biomassa en afvalwater levert compost voor het groen én warmte voor de wonin-gen. Bij de bouw en de aanleg worden alleen niet-toxisch behandelde, herbruikbare of natuurlijk afbreekbare materialen gebruikt. Wonen en parkeren zullen van elkaar gescheiden worden. Hoogfrequent openbaar vervoer en een fijnmazig netwerk van voet- en fietspaden zorgen voor een autoluwe wijk.

Elektro-Four heeft twee galerijflats van de woningbouwcorporatie Woonbron aan de Dadeltuin, te weten de gebouwen ‘Het Casteel’ en ‘Monnickenblake’ voorzien van nieuwe galerij led-armaturen.

Voorafgaand aan de installatie is in complex ‘Monnickenblake’ de opgenomen stroom gemeten. Het ampérage voor het installeren van de led verlichting bedroeg 17,43A na het plaatsen van de gallerij LED verlichting bedroeg het ampérage slechts 3,05A. Dit betekent een besparing van ruim 80%.
Hierbij dient het volgende opgemerkt te worden. Bij de huidige meting zijn eventuele blokspanning, blindvermogen, cosQ verschuiving, etc. buiten beschouwing gelaten. Binnenkort vindt er een definitieve – zuivere – meting plaats aan een afzonderlijk armatuur. Mogelijk zal
bovengenoemd percentage enigszins bijgesteld dienen te worden.
Er kan niet met zekerheid gezegd worden dat er naast de 36 armaturen per groep geen eventuele andere verbruiksapparaten zijn aangesloten.

Ontwikkeling
In 2008 is in een overleg tussen Woningbouwcorporatie Woonbron elektrotechnisch installatiebedrijf Elektro-Four gesproken over installatietechnische- en verlichtingstechnische zaken.
Eén van de punten die ook werd besproken, was de succesvolle ontwikkeling van de Inline Ledverlichting voor o.a. parkeergarages. De voordelen van led ten opzichte van de huidige conventionele verlichting zijn legio. Denk hierbij aan een zeer lange levensduur, de relatief lage onderhoudskosten, maar ook de lage energielasten maken Led-verlichting tot een milieuvriendelijk product. Ook de rigoureuze afname van koolstofdioxide (CO2) en/of zwaveldioxide (SO2) dragen hieraan bij.

Omdat Elektro-Four de genoemde voordelen van deze betrekkelijk nieuwe ent aan de verlichtingstak al vroegtijdig inzag, is men na de InlineLED verder gegaan met de ontwikkeling van een galerijarmatuur waarin de Led-techologie eveneens wordt toegepast.
Woonbron, voorstander van duurzaamheid in de bouw, zag wel mogelijkheden voor dit type armatuur. Dit heeft de ontwikkeling van de galerijarmatuur in een stroomversnelling gebracht.
Eind september was het eerste proefmodel dan ook een feit.
Door Woonbron zijn onder andere lichtmetingen aan de armatuur verricht. Deze resultaten gaven een verbluffend resultaat en overtroffen de verwachtingen. Een exploitatiekosten-vergelijk tussen
de bestaande conventionele armaturen en de nieuwe led armaturen met hun lange levensverwachting gaven de doorslag. De return-on-investment van deze nieuwe armaturen zou reeds na een paar jaar bereikt zijn.

Pilot
Als pilot is een tweetal etages van de nieuwe armaturen voorzien. De armaturen beschikken over een geïntegreerde schakelaar, waardoor de lichtsterkte in 4 standen in te stellen is.

Etage 12 werd op de stand High ingesteld, etage 11 op de stand Medium. Tijdens de rondgang bij avond werden ook de standen Extra High en Low gedemonstreerd en gemeten.
In overleg met Woonbron is besloten de galerij-armaturen op de laagste stand te zetten. Lichtmetingen hebben aangetoond dat er geen verlies in lichtopbrengst ontstaat t.o.v. de oude armaturen. De lichtopbrengst bleek zelfs hoger dan de gemiddelde oude armatuur. Ook de bewoners zijn zeer tevreden over de nieuwe led-armaturen. Met name de lichtsterkte werd als positief bestempeld. Uit comfort en veiligheidsoverwegingen is besloten om de armaturen in de hal voor de lift op alle etages in de stand ‘High’ te zetten.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Elektro4led de heer Hans de Jonge

De bouwwerkzaamheden van het tot nu toe duurzaamste gebouw van Europa zijn voor de zomer van start gegaan. Volker Wessels heeft in opdracht van het consortium Triodos Bank en OVG’Projectontwikkeling in mei van dit jaar de eerste paal geslagen van het TNT Green Office in Hoofddorp. Het gebouw gaat voor een GreenCalc 1000+.
Architect Paul de Ruiter is verantwoordelijk voor het ontwerp van het TNT Green Office Hoofddorp. Het ontwerp kenmerkt zich door duurzaamheid, transparantie en connectiviteit. Het gebouw bestaat uit twee langwerpige parallelle hoofdvolumes van elk zes verdiepingen hoog.

Aan de westzijde (de Geniedijk) zijn deze twee volumes bij de onderste drie verdiepingen verbonden door trapsgewijze terrassen en bij de bovenste drie verdiepingen door verbindings bruggen. De verbindingen vormen tevens ontmoetingsplekken voor de gebruikers van het gebouw.

Aan de oostzijde (de Taurusavenue) zijn beide hoofdvolumes verbonden door een atrium. Het atrium is zodanig ontworpen dat veel daglicht kan binnenvallen en het de medewerkers een krachtig uitzicht biedt over de natuurlijke omgeving van de Geniedijk. Het atrium en de entree zijn sterk met elkaar verbonden, waarbij de trapsgewijze terrassen de gebruikers uitnodigen met de trap in plaats van met de lift naar de verdiepingen te gaan en elkaar op de overlegverdieping te ontmoeten.

Kosten/Baten
Het Green Office in Hoofddorp is het eerste van meerdere Green Offices die verspreid over Nederland worden ontwikkeld. TNT heeft consortium partners Triodos Bank en OVG geselecteerd voor de ontwikkeling van haar duurzame kantoren portefeuille, als onderdeel van TNT’s Planet Me programma.

TNT wil haar kantoren aan de hoogste eisen op het gebied van duurzaamheid laten voldoen. In totaal gaat het om de ontwikkeling van ca. 70.000m2 duurzame kantoren. Volgens planning zal in het eerste TNT Green Office in Hoofddorp eind 2010 opgeleverd worden.

Consortium
Het consortium heeft een zeer duurzaam gebouw aangeboden tegen een marktconforme huurprijs. Triodos/OVG haalt de winsten uit de lange termijn relatie met de klant in plaats van korte termijn baten. Na tien jaar bestaat de mogelijkheid het contract nog eens met vijf jaar te verlengen.

Uniek voor de samenwerking is dat het consortium Triodos Bank en OVG met TNT een lange termijn relatie aangaan om de gestelde duurzaamheiddoelstellingen te kunnen garanderen. Triodos Bank en OVG hebben een track record op het gebied van duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen en klantrelaties. Dit is de doorslaggevende factor geweest voor TNT om te kiezen voor het consortium Triodos Bank en OVG.

Innovatieve contractvorm
TNT heeft een innovatieve contractvorm opgesteld met het consortium Triodos Bank en OVG. Het contract is vergelijkbaar met een DBFMO (Design, Build, Finance, Maintain, Operate) contract, maar dan uitsluitend met marktpartijen. TNT heeft een contract gesloten voor tien jaar, inclusief een vaste prijs voor water, elektra, verwarming en koeling.

Hierdoor wordt het consortium ook gestimuleerd om over de looptijd van het huurcontract het energieverbruik te reduceren. Een van de maatregelen van het consortium is daarom dat zij zich gedraagt als een Energy Service Company (Esco) ten opzichte van de huurder. Energie die in het gebouw teveel wordt opgewekt wordt teruggeleverd aan het net, een slimme manier van energiegebruik.

De huurder betaald een vast deel per vierkante meter voor het energieverbruik ter dekking van de initieel hogere investering en een flexibel deel per vierkante meter. Indien de gebruiker minder energie verbruikt kan dit door het consortium verkocht worden of aan andere gebouwen geleverd worden. Alle partijen hebben op deze manier baat bij een energiezuinig gebruik.

GreenCalc 1000+
Het TNT Green Office hanteert vanaf de allereerste ontwikkelingsstap hoge duurzame ambities. Door duurzaamheid als uitgangspunt bij het ontwerpproces te nemen haalt het gebouw de hoogste graad op het gebied van duurzaamheids classificeringen.

Niet alleen is het gebouw volledig CO2-neutraal, het nieuwe kantoor van TNT zal meer dan 1000 punten behalen volgens de Nederlandse GreenCalc+ meting (het hoogste in Nederlands ooit gescoord) en het LEED Platinum (Amerikaanse Duurzaamheids certificering (The Leadership in Energy and Environmental Design) waar Platinum het hoogste haalbare is) niveau behalen.

Daarmee zal het TNT Green Office in Hoofddorp het duurzaamste gebouw van Europa worden. Bovendien bespaart het gebouw 60% energie ten opzichte van een vergelijkbaar traditioneel kantoorgebouw.

De duurzaamheidsambitie is vastgelegd in het contract dat TNT met het consortium Triodos Bank en OVG heeft gesloten, de zogenaamde groenprestatie. Volgens de Greencalc+ methode kent momenteel het nieuw gebouwde distributiecentrum van TNT Post in Veenendaal met 632 punten de hoogste GreenCalc+ score in Nederland.

Locatie
Het nieuwe duurzame TNT Green Office komt in een inspirerende omgeving. Het open en lichte gebouw komt aan de Geniedijk onderdeel van de nieuwe Hollandse waterlinie, een Unesco werelderfgoed. Bovendien ligt het kantoor aan de ene kant aan een plein en aan de andere zijde aan het water aan de Taurusavenue.

Duurzame maatregelen

Oriëntatie gebouw
Het gebouw is optimaal georiënteerd ten op zichte van de zon en de gevels zijn afhankelijk van hun ligging ontworpen met het oog op de Noord-Zuid lijn op de locatie. Dit zorgt voor een optimaal beheer van energie t.o.v. het gevelbeeld.

Warmte-/koudeopslag
Het warmteoverschot in de zomer en het koudeoverschot in de winter worden in watervoerende lagen in de bodem opgeslagen door middel van warmte-/koudeopslag. De opgeslagen warmte wordt in de winter gebruikt voor het klimatiseren van het gebouw. De koude wordt in de zomer gebruikt voor het koelen. Wanneer de gehele omgeving wordt betrokken bij de warmte-koudeopslag dan is het leveren en het onttrekken van koude en warmte een nog interessantere optie.

Chameleon Skin
Het werken bij daglicht bevordert de gezondheid en de prestaties van de gebruikers van het gebouw. De Chameleon Skin, een gevel die zich met lamellen aanpast aan de zon, net als een kameleon. Bij daglicht voelen mensen zich prettiger. Slimme zonwering houdt de warmte van de zon buiten, waardoor minder koeling is vereist, en het daglicht krijgt de kans diep naar binnen te vallen, zodat ook minder kunstlicht nodig is. Het gebruik van kunstlicht wordt gekoppeld aan de hoeveelheid daglicht en aanwezigheid van mensen. Slimme zonwering draagt zo bij aan het menselijk welbevinden en aan de reductie van het energieverbruik.

Grijswatersysteem
Grijs water is licht verontreinigd afvalwater afkomstig van keuken, douche, wastafel en (af) wasmachine. Tevens wordt het hemelwater opgevangen en hergebruikt. Het wordt door milieuvriendelijk gezuiverd om vervolgens gebruikt te kunnen worden voor bijvoorbeeld toiletspoeling en schoonmaakwerkzaamheden.

Bio Warmtekrachtkoppeling
Door middel van een Bio-diesel Warmtekrachtkoppeling wordt in de zogenaamde “Green Machine”, die naast het gebouw komt te staan, de resterende benodigde hoeveel energie opgewekt voor het TNT Green Office. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van “tweede of derde generatie Biodiesel” Dit is Biodiesel die wordt gemaakt van rest- en of afvalproducten en- of plantaardige olie afkomstig van planten die groeien op niet vruchtbare grond. De restproducten zijn afkomstig binnen een straal van ca. 50 kilometer van het gebouw

The Bank of America Tower

The Bank of America Tower op One Bryant Park is een 366 meter hoge wolkenkrabber in het centrum van Manhattan in New York. De investeringskosten bedroegen circa $ 1 miljard. De wolkenkrabber is gelegen op Sixth Avenue, tussen de 42e en 43e straat, tegenover Bryant Park. Het is het tweede hoogste gebouw, na de Empire State Building, in New York, en het vierde hoogste gebouw in de Verenigde Staten. Het gebouw is ontworpen door Cook + Fox Architects & Gensler. Het gebouw is één van de meest efficiënte en milieuvriendelijke gebouwen in de wereld. De bouw is voltooid in 2009. Zoals de naam al aangeeft, is de Bank of America de hoofdhuurder en voor een gedeelte eigenaar.

De toren bereikte zijn maximale hoogte op 15 december 2007, toen werd het laatste deel van de torenspits aangebracht.

Milieu-aspecten
Het milieuvriendelijke van de toren is dat, met behulp van technologieën zoals van vloer tot het plafond isolerend glas is gebruikt om te verwarmen en natuurlijk licht te maximaliseren. Daarnaast beschikt het over een automatische daglicht verduistering systeem.

De toren heeft ook een grijswater-systeem, dat het regenwater opvangt en hergebruikt.
De Bank of America stelt ook dat het gebouw grotendeels gemaakt is van gerecyclede en recyclebare materialen. De Lucht die het gebouw in geblazen worden is gefilterd, zoals gebruikelijk, maar de retour lucht wordt ook gereinigd. De Bank of America Tower is de eerste wolkenkrabber die ontworpen is om een Platina LEED-certificering te krijgen.

De Bank of America toren is gebouwd met behulp van beton die vervaardigd is met slakken, een bijproduct van de hoogovens. Het mengsel wordt gebruikt in de betonnen toren die 55% cement en 45% slakken bevat. Het gebruik van slakken cement vermindert schade aan het milieu. Door het verminderen van de hoeveelheid cement die nodig is voor het gebouw vermindert dit tevens de hoeveelheid kooldioxide-uitstoot dat wordt geproduceerd door een normale cementfabriek. (Een ton geproduceerd cement stoot ongeveer een ton koolstofdioxide in de atmosfeer.)

Controle van de temperatuur van Bank of America’s toren, en de productie van sommige van haar energie, zal gebeuren in een milieuvriendelijke manier. Isolerend glas zal het thermisch verlies verminderen, wat een lager energieverbruik tot gevolg heeft. Kooldioxide sensoren zorgen voor meer verse lucht waar nodig.

Geconditioneerde lucht voor de huurders wordt geleverd door luchtbehandelingskasten die decentraal op iedere verdieping zijn opgesteld. De geconditioneerde lucht van circa 16 graden wordt via een verhoogde vloer de huurders ruimten ingeblazen. Deze manier van inblazen met daarbij individuele regeling per ruimte biedt gebruikers de mogelijkheid om hun eigen ruimte temperatuur te regelen, het verbetert tevens de effectiviteit van de ventilatie. Door dit systeem kunnen ruimten flexibel worden ingericht en verplaatst. En dit alles tegen lagere kosten en met minder afval.

De koeling wordt verzorgd door warmtepompen in combinatie met ijs opslag. In de avonduren wordt er in de kelder ijs geproduceerd welke tijdens kantoor gebruikt wordt om het gebouw te koelen. Deze manier van koelen zorgt ervoor dat het elektriciteitsnet van de stad New York overdag minder belast wordt.

Er wordt zo’n 8 miljoen water bespaart door het toepassen van waterloze urinoirs. Tevens zorgt dit voor een vermindering van de CO2-uitstoot met 144.000 pond per jaar (zoals berekend met het Pacific Institute water-lucht-model).

De toren heeft een 4,6-megawatt WKK-installatie, die een deel van de dagelijkse energievraag verzorgd. Het opwekken van plaatselijke stroom vermindert de grote transmissie verliezen die typisch zijn voor het transporteren van energie vanaf de centrale tot de wolkenkrabber.

WATER BUILDING RESORT, is een duurzaam gebouw, dat architectonisch is ontworpen en waarbij de architect is geïnspireerd door de vorm van een druppel water die van grote hoogte naar beneden valt. Het is een duurzaam gebouw, waarbij men bewust moet worden van de aanwezigheid van water.

WATER BUILDING RESORT draagt niet alleen bij aan de kennis en cultuur van de komende generaties, maar brengt ook financieel rendement voor de initiatiefnemers en investeerders.

WATER BUILDING RESORT, zal het eerste gebouw in de wereld zijn wat lucht in water verandert.

Voor meer informatie zie bovenstaande film.