Duurzaam Vastgoed

Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu laat momenteel een onderzoek uitvoeren naar het aantal m2’s asbestdaken in Nederland inclusief de ouderdom van de daken en in wiens eigendom zij verkeren. Deze gegevens worden verwerkt in een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) van de sanering van de asbestdaken waarbij een aantal scenario’s worden doorgerekend waarop het asbest definitief moet zijn verwijderd van de daken.

In een brief aan de Tweede kamer op 15 februari 2011 heeft de Staatssecretaris onderzoek toegezegd naar de consequenties voor kosten, uitvoerbaarheid en handhaving van een mogelijke algemene maatregel van bestuur (AMVB) waarin het verboden wordt, voor zowel particulieren als bedrijven, om vanaf 2024 nog asbestdaken of asbestgolflaten voorhanden te hebben. Voor het verwijderen van de hoeveelheid asbest in de leefomgeving worden de belangrijkste bronnen van asbest aangepakt: asbestwegen en (verweerde) asbestdaken. Verweerde asbestdaken, en dan met name daken zonder deugdelijke regenwaterafvoer, vormen de tweede belangrijkste bron van asbestvezels die zich in het milieu kunnen verspreiden. Het moment komt dichterbij waarop een groot deel van de asbestdaken een potentieel gevaar is voor de omgeving door verregaande verwering.

Kingspan Duurzame Bouwsystemen heeft zitting genomen in het projectteam om haar ervaringen en inzichten te delen met andere betrokkenen zoals Aedes, ZLTO, VEH, Achmea Agro, Rabobank en dergelijke. Afwachten tot het huidige eikpunt 2024 nadert biedt geen oplossing en de markt moet zich kunnen voorbereiden op het opschalen van asbestsanering. Aangezien het gezondheidsgevaar door verweerde asbest groter lijkt te worden, worden de scenario’s doorgerekend om dit tijdstip eventueel te vervroegen naar 2016 of 2020.

Een status quo, het huidige tempo van asbestsanering handhaven, betekent grofweg dat we in 2043 eindelijk af zijn van deze sluipmoordenaar op de Nederlandse daken. Er moet dus iets gebeuren en bij voorkeur snel!
Financiele incentives blijken onze vaderlanders wel aan te spreken zo blijkt uit de interesse voor het project ‘Asbest van het dak, zonnepanelen erop’. Gedeputeerde Staten van de Provincie Overijssel hebben op 12 april 2011 besloten een subsidieregeling ‘Asbest van het dak, zonnepanelen erop’ open te stellen. Met deze regeling wil Provincie Overijssel de agrarische sector stimuleren tegelijkertijd meer gebruik te maken van zonne-energie.

Kingspan Duurzame Bouwsystemen is actief in alle segmenten van de bouwsector waar-onder de woningbouw. Om opdrachtgevers en gebouweigenaren te ontzorgen, heeft Kingspan een samenwerkingsverband afgesloten met asbestsaneerders, montage- cq bouwbedrijven en gespecialiseerde asbestverwerkers die het levensgevaarlijke asbest veilig en gecertificeerd verwerken of transformeren tot een secundaire bouwstof voor de kalk-, asfalt- en cementindustrie.

Nederland ligt op koers om de gestelde Europese tussendoelen voor hernieuwbare energie in 2015/2016 te behalen. Als het huidige overheidsbeleid wordt voortgezet, dan wordt echter het streefcijfer van 14% voor 2020 niet volledig gehaald.

Het Planbureau voor de leefomgeving raamt het aandeel hernieuwbare energie in dat jaar op 12%. Dat staat in de voortgangsrapportage ‘Energie uit hernieuwbare energiebronnen in Nederland in 2009 en 2010’, die de rijksoverheid in januari 2012 publiceerde.

Tot 2015/2016 wordt een groei verwacht van het aandeel hernieuwbare energie tot 7 à 8%. Dat is in lijn met het streefcijfer in de Europese richtlijn, dat gesteld is op 7,6%. In 2014 worden de kosten en baten van het beleid geëvalueerd, mede in het licht van het Europese beleid en de Europese doelstelling. Daaruit kan blijken dat na de huidige kabinetsperiode nog aanvullende actie vereist is om het Europese doel voor 2020 volledig te realiseren.

Daling aandeel hernieuwbare energie
Procentueel is het aandeel hernieuwbare energie in 2009 en 2010 gedaald van 4,1% naar 3,7%. Deze daling werd grotendeels veroorzaakt door een hoger verbruik door de koude winter in 2010 en het economisch herstel. Het finale verbruik van hernieuwbare energie in 2010 was 86 PJ. Het verbruik is daarmee licht gedaald ten opzichte van 2009 (88 PJ). De afname werd veroorzaakt door minder biobrandstoffenverbruik in het verkeer, deels gecompenseerd door een toename van het meestoken van biomassa in elektriciteitscentrales. Op elektriciteitsgebied was in 2009 9,1% en in 2010 9,7% afkomstig van hernieuwbare bronnen. Daarmee is de doelstelling uit de Europese Richtlijn Hernieuwbare Elektriciteit van 2001 gehaald.

Verplichte rapportage
Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie heeft de voortgangsrapportage aan de Europese Commissie gestuurd. Iedere lidstaat is in het kader van artikel 22 van de Richtlijn voor hernieuwbare energie (Richtlijn 2009/28/EG) verplicht een rapport in te dienen over de voortgang die geboekt is bij het bevorderen en het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen. Het rapport is gebaseerd op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, het LEI en de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa).

meer informatie

Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam gaf hiertoe op 18 januari 2012 het startsein op het terrein van AVR Rozenburg.

Tot medio 2013 werkt het Warmtebedrijf Rotterdam aan een pijpleiding van 26 kilometer tussen AVR Rozenburg en Rotterdam-Zuid. Als het warmtenet gereed is, kunnen zo’n 50.000 huishoudens en bedrijven worden voorzien van duurzame stadverwarming. AVR heeft hiervoor een langjarige overeenkomst gesloten met het Warmtebedrijf Rotterdam.
De komende 30 jaar zal AVR, een onderdeel van de Van Gansewinkel Groep, restwarmte die vrijkomt bij afvalverbranding in de vorm van warm water leveren aan het net.

Door deze vorm van stadsverwarming hoeft veel minder warmte te worden opgewekt met kostbaar aardgas. Bovendien is de warmte die vrijkomt bij het verbrandingsproces van AVR voor meer dan 50 procent biogeen (biologische of organisch materiaal); de CO2-uitstoot is dus laag. Door de aanleg van het warmtenet wordt jaarlijks 70 tot 80 kiloton minder CO2 uitgestoten, zo heeft het Warmtebedrijf Rotterdam berekend. Het warmtenet past dan ook perfect binnen de doelstelling van het Rotterdam Climate Initiative om de CO2-uitstoot in de stad substantieel te reduceren.

Stadsverwarming Rotterdam-Noord
AVR wil de ‘kachel van Rotterdam’ zijn en zoveel mogelijk restwarmte op een duurzame manier ter beschikking stellen aan de stad. De afvalverwerker en energieleverancier werkt samen met de gemeente en het Warmtebedrijf Rotterdam dan ook een plan uit met de intentie om naast de 50.000 huishoudens in Rotterdam-Zuid ook circa 50.000 huishoudens en bedrijven in Rotterdam-Noord van duurzame warmte te voorzien.

Het kantoorpand van Uneto-VNI aan het Bredewater in Zoetermeer staat een ingrijpende verduurzaming te wachten. Het uit 1977 daterende gebouw, met 4.500 m2 kantooroppervlakte, wordt aangepast door Moneco en Eneco, in opdracht van de eigenaar van het kantoorpand Motonic Investments.
Op basis van de Label Leap beantwoordt het kantoorpand aan de eisen van de gebruiker, waaronder beheersbare energiekosten. Het EnergiePrestatieContract (EPC) voor de verduurzaming is ondertekend door Maurits Telgenkamp van Motonic en Bram Poeth van Eneco. Het gaat om een van de eerste EnergiePrestatieContracten voor commercieel vastgoed die in Nederland operationeel zijn. Onderscheidend aan het concept is dat Moneco en Eneco ook de financiering van de aanpassingen voor hun rekening nemen. Uneto-VNI is de ondernemersorganisatie van installatiebedrijven en elektrotechnische detailhandel.

Het EnergiePrestatieContract voorziet direct in een forse besparing op energiekosten. De verdere benodigde ingrepen aan het pand zullen fasegewijs worden uitgevoerd en leiden uiteindelijk tot een behoorlijke sprong op de Energiebesparingsladder. De gehele uitvoering ligt in handen van Moneco en haar samenwerkingspartner Eneco.

Bron: Vastgoedmarkt.nl

De Groene Hoeve – een initiatief waarbij een boerenhoeve wordt getransformeerd tot een duurzame woonhoeve voor lokale, vitale senioren – is de winnaar geworden van de Utrechtse Duurzaamheidsprijs 2012. Tijdens de een receptie van de provincie Utrecht overhandigde commissaris van de Koningin Robbertsen de prijs aan Luc en Wout de Wit van Vidès Transformatie & Ontwikkeling.

Vijf inspirerende partnerprojecten stonden op de nominatie voor deze provinciale prijs. De provincie heeft deze wisseltrofee in het leven geroepen om belangrijke voorbeelden van projecten uit de Utrechtse samenleving op het gebied van duurzaamheid onder de aandacht te brengen. Uit alle inzendingen heeft een jury bestaande uit vertegenwoordigers van het Utrecht2040-netwerk de vijf genomineerde projecten geselecteerd. Juryvoorzitter Herman Wijffels maakte bekend waarom De Groene Hoeve de prijs heeft gewonnen.

Uit het juryrapport
Herman Wijffels: “Het project de Groene Hoeve is een prachtig ontwerp waarin een boerderij wordt getransformeerd tot een woonhoeve voor vitale senioren uit de lokale gemeenschap. Er staat een twaalftal volledig duurzame wooneenheden gepland, rondom een binnenplaats zoals bij een traditionele boerenhoeve. Daarnaast omvat het plan aanvullende voorzieningen zoals een groentetuin, een theetuin, een keramiekatelier en ook educatieve voorzieningen. Het plan creëert op die manier een nieuwe economische drager voor het Eiland van Schalkwijk. Het sociale aspect krijgt vorm door het scheppen van nieuwe passende woongelegenheid voor ouderen in de eigen omgeving, samen met mogelijkheden om actief te blijven in de aanvullende voorzieningen. Tenslotte valt op dat het ontwerp, behalve door de duurzame bouw, ook ecologisch verantwoord is door de zeer fraaie landschappelijke inpassing. Er is veel aandacht voor het terugbrengen van beplanting die past bij het Eiland van Schalkwijk en de flora en fauna in het gebied.”
“De Groene Hoeve is een prachtig voorbeeld van een geïntegreerd ontwerp, waarin de verschillende aspecten van duurzaamheid op creatieve wijze zijn samengebracht. Het is een prachtig voorbeeldproject, gedragen door een sterk collectief aan mensen, waarvan het concept zich leent om ook elders te worden toegepast. De jury is dan ook zeer gecharmeerd van dit plan. Het past erg goed in het tijdsbeeld en is een prachtig voorbeeld van de vernieuwende energie en creativiteit die zich momenteel in de Utrechtse samenleving manifesteert. Ik wil dan ook graag, namens de jury, de Groene Hoeve van harte feliciteren met het winnen van de Duurzaamheidsprijs 2012.”, aldus juryvoorzitter Herman Wijffels.

Prijs
Naast een wisseltrofee en de titel ´Winnaar Utrechtse Duurzaamheidsprijs 2012´ krijgt De Groene Hoeve ondersteuning op maat, om het project verder van de grond te kunnen krijgen.

Duurzame projecten onder de aandacht
Ook de overige kandidaten voor de Duurzaamheidsprijs 2012 werden tijdens de nieuwjaarsreceptie in het zonnetje gezet. Dit zijn: Duurzame mobiliteit, Tuinpark Laakzijde, Schone zorg en Wijkgroenplan Zuid. De provincie brengt deze initiatieven onder de aandacht als inspirerende voorbeelden, waaruit blijkt dat de toekomst van een duurzame provincie Utrecht dichter bij is dan menigeen denkt.

De gemeente Meppel richt op 26 januari een lokaal duurzaam energiebedrijf op: MeppelEnergie. Het energiebedrijf gaat voor een aantrekkelijke prijs duurzame energie leveren aan de nieuwe woonwijk Nieuwveense Landen. MeppelEnergie is een gezamenlijk initiatief van de gemeente Meppel en Rendo Duurzaam.

Partner Rendo Duurzaam is een specialist in het realiseren van duurzame energiesystemen. Waterschap Reest en Wieden is een belangrijke leverancier van het nieuwe bedrijf. Het waterschap levert biogas en warmte uit het afvalwater van de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Staatssecretaris dhr. J. Atsma en gedeputeerde mevr. T. Klip-Martin zijn tijdens de feestelijk oprichting aanwezig. De Ministerie van Infrastructuur en Milieu, provincie Drenthe, Drentse Energie Organisatie, Gemeente Meppel, Rendo Duurzaam en Waterschap Reest en Wieden ondertekenen symbolisch een vlag, die meteen gehesen wordt.

Klimaatagenda
De komst van staatssecretaris Atsma vormt een mooie gelegenheid om de oprichting van MeppelEnergie te vieren. De staatssecretaris (Infrastructuur en Milieu) brengt een werkbezoek aan Meppel vanuit zijn interesse voor duurzame klimaatprojecten. MeppelEnergie is een goed voorbeeld van een lokaal klimaatinitiatief zoals vermeld in de Klimaatagenda 2011-2014. De nieuwe woonwijk Nieuwveense Landen is aangewezen als Icoonproject door het ministerie. De Provincie Drenthe is enthousiast omdat zij graag samenwerkt aan een duurzame energiehuishouding in Drenthe. Inspelen op lokale kansen en omstandigheden voor de opwekking van duurzame energie past in het klimaatbeleid van de provincie.

Nieuwveense Landen
In 2012 beginnen de eerste werkzaamheden in Nieuwveense Landen. Het energiesysteem van de wijk is volledig duurzaam, CO2-neutraal en redelijk uniek in Nederland. De bewoners gaan dit merken aan hun lagere energierekening, maar vooral ook aan het wooncomfort. De moderne energiesystemen met warmtepomp en vloerverwarming zorgen voor een warm huis in de winter en een gekoeld huis in de zomer.

Er is geen twijfel meer over nut en noodzaak van vergroening van bestaande bouw en nieuwbouw door aanleg van dak- en gevelgroen als randvoorwaarden voor duurzaam (ver)bouwen. Maar hoe komt de woonconsument aan de informatie die hij nodig heeft?

Bij de aanleg van een groendak is er geen gebrek aan kennis, maar aan eenvoudige toegang tot die kennis. Welke instanties moet de woonconsument raadplegen bij vragen over de soorten vegetatie, de deklaag, isloatie, ventilatie, binnenklimaat, waterhuishouding, hoeveel gewicht er op het dak mag, de omgevingsvergunningen en of er subisidie- en fiscale mogelijkheden zijn.

Geert Elemans geeft zijn visie in het artikel in Dak & Gevel Groen over nut en noodzaak van het vergroenen van bestaande bouw en nieuwbouw. ‘De ontwikkelingen op het dak volgen elkaar snel op. In de buitenschil van woningen en gebouwen – dak, gevel en vloer – geeft het dak de mogelijkheid tot de grootste energiebesparing en ook de grootste energiewinning. Zonnepanelen geven een beter rendement in een koelere omgeving van een groendak en zullen in toenemende mate worden gecombineerd. Er zal meer hemelwateropvang en -berging op het dak gebruikt worden voor hergebruik (blauwdak) Er komen meer witte daken voor het tegengaan van temperatuurverhoging door reflectie (witdak). Een energiedak warmt gedurende de dag op door zonnestraling en koelt ‘s nachts weer af. Deze warmte-koudewisseling zal gebruikt worden voor verwarming en koeling van woningen en gebouwen (energiedak).

Deze ontwikkelingen op het dak vragen om een integrale aanpak van duurzame groenestedenbouw, waarbij de disciplines in de bouwketen (en de bouwkeet) rood (onroerend goed), grijs (infrastructuur), blauw (water) en groen (bomen en planten) met elkaar kennis, kunde en ervaring delen’, aldus Elemans.

Op donderdag 19 januari kwam de boorkop voor de aanleg van de leiding tussen de Westlandse tomatenkassen en de CO2-arme woonwijk Hoogeland na 1200 meter weer boven de grond. Daarna wordt de leiding aangekoppeld en teruggetrokken, 15 meter onder de grond. Hierna is de belangrijkste fase van de koppeling voor het kassenwarmtesysteem een feit. Uniek in Nederland.

De leiding is nodig om te zorgen dat de zonnewarmte uit de tomatenkassen van Telersvereniging Prominent straks uitgewisseld kan worden met de koude van de ruim 700 woningen in de Westlandse nieuwbouwwijk Hoogeland. In de eerder aangelegde ondergrondse bronnen wordt de zonnewarmte uit de kassen en de koude uit de woningen opgeslagen.

Eerste woonwijk verwarmd door kassen
Hoogeland is de eerste nieuwbouwwijk van Nederland die volledig wordt verwarmd met restwarmte uit tuinbouwkassen. Telersvereniging Prominent (26 Westlandse tomatentelers), Gemeente Westland en woningbouwcorporatie Vestia investeren gezamenlijk in de innovatieve en toekomstbestendige woonwijk Hoogeland. Dankzij de duurzame energievoorziening, de milieubewuste manier van bouwen en het optimaal isoleren van de woningen, stoot Hoogeland straks maar liefst 40% minder CO2 uit dan nieuwbouwwoningen met een traditionele energievoorziening op aardgas.

Unieke boringen
De aanleg van de leiding tussen de kassen en de nieuwbouwwijk is uniek in Nederland door de lengte, diepte en positie. De boring gaat onder bestaande kassen, wegen en sportvelden door, gestuurd door een op afstand bestuurbare GPS-boorkop. In de zandige kleilaag, op ongeveer 15 meter diep loopt de leiding met een doorsnede van 25 cm. De leiding bestaat uit lengtes van 14 meter die aan elkaar gelast zijn en ligt klaar achter de kassen in het water.

Kas als energiebron
Op 250 meter diep onder de woonwijk liggen de warme- en koude bronnen waar de energie wordt opgeslagen, die de ruim 700 woningen en de tomatenkassen met elkaar gaan uitwisselen. De Westlandse kassen van Telersvereniging Prominent worden in tegenstelling tot traditionele kassen gekoeld. De restwarmte die hierbij vrijkomt kan nuttig gebruikt worden. Deze restwarmte wordt via de leiding die nu wordt aangelegd afgegeven aan de grondwaterbronnen in de wijk Hoogeland. In de winter wordt het verwarmde grondwater opgepompt en gebruikt om via het leidingnet, warmtepompen en vloerverwarming, warmte te leveren aan de woningen en wijkvoorzieningen. Het gebruikte en afgekoelde grondwater wordt opgeslagen in de koude bron om in de zomer zowel de woningen als de kassen te koelen.

DWA heeft het ontwerp en de aanbesteding van de energievoorziening verzorgd en heeft de business case en leveringscontracten met de afnemers opgesteld. Momenteel begeleidt DWA de realisatiefase.

De partners van het Lente-akkoord hebben aangedrongen op een energielabel voor de nieuwbouw. Nieuwe gebouwen zijn aanzienlijk energiezuiniger dan bestaande en kunnen dus rekenen op een goed energielabel. Door kopers een gebouw aan te bieden met een label A+ of hoger wordt de aantrekkelijkheid naar verwachting aanzienlijk vergroot. De uitkomsten van de EPC-berekening voor de bouwvergunning zijn echter niet voldoende om direct een label te kunnen afgeven.

Het ministerie van BZK toetst samen met de Lente-akkoord partners een protocol in de praktijk, zowel voor woningbouw als voor utiliteitsbouw. Tijdens de test wordt gezocht naar een protocol waarmee met zo min mogelijk meerwerk tijdens de bouw en oplevering een rechtsgeldig energielabel kan worden vastgesteld. De koper heeft hierdoor zekerheid dat het energielabel daadwerkelijk wordt geleverd.

Half februari zijn de resultaten van de test beschikbaar. Wij houden u op de hoogte via www.lente-akkoord.nl.

Vanaf 1 januari 2012 monitort Planon het energieverbruik van haar hoofdkantoor aan de Wijchenseweg in Nijmegen met behulp van haar eigen software. Het volgen van het energieverbruik gebeurt op basis van 5-minutenwaarden die worden geregistreerd door zogenaamde slimme meters. Een slimme meter is een digitale elektriciteitsmeter met ingebouwde informatie- en communicatietechnologie, die op afstand bediend en uitgelezen kan worden.

De verzamelde resultaten worden gekoppeld aan ervaringscijfers en streefwaarden die Planon heeft opgesteld. Van de verkregen gegevens worden vervolgens verbetermaatregelen afgeleid om het pand nog energiezuiniger te gebruiken. De gemeten waarden, de verbetermaatregelen en de stand van zaken aangaande deze maatregelen worden gezamenlijk gepubliceerd via een scherm in de hal van het pand. Op deze manier wil Planon haar medewerkers bewust maken van het energieverbruik van het gebouw en inzicht geven in de mogelijkheden ten aanzien van energiebesparing. Dit project is onderdeel van de duurzame meerjarenonderhoudsplanning die Planon heeft opgesteld voor haar hoofdkantoor.

Zowel het meten, als het formuleren en beheren van de maatregelen gebeurt met behulp van Planons eigen software. Het opstellen van een duurzame meerjarenonderhoudsplanning is een dienst van Planon Building Management. Het project is een praktijkvoorbeeld van de duurzaamheidsoplossingen die Planon levert op basis van haar eigen software en diensten.